Doğubayazıt'ta müzik yaşamının ötesinde, Türkiye müzik yaşamına büyük katkı sağlayan 18 besteye imza atan ve bu bestelerin en ünlüsü ve günümüze değin tazeliğini koruyan "Ağrı Dağından uçtum çayır çimene düştüm" Türküsünün bestecisi taşlama, destan ve saz üstat'ı olan, Doğubayazıt'ın yetiştirmiş olduğu kültür abidesi, üstat, asırlık çınar olan ve 87 yaşında yaşama veda eden İsmet Öztürk'ün 1. yıl dönümü anısına, yaşamını anlatmak istiyoruz.

Baba Abdullah, Anne Halise'den olma, 5 kardeşin en büyüğüdür. Üstat ilk mektebi o zaman, Yukarı Beyazıt'ta okudu. Orta okulu ise, Ağrı'da okudu. 1938 yılında orta okulu bitiren üstat Erzurum Lisesinde lise öğrenimine başladı. Ancak, ailevi sebeplerden dolayı liseyi terk eder. Doğubayazıt'ta radyo tamirciliğine başladı. 1942 senesinde, yani 2. Dünya Savaşının rüzgarı estiği bir dönemde askerliğe alındı. Askerliğini Kütahya, İstanbul ve Eskişehir de tamamlayan üstat terhisten sonra bir süre Doğubayazıt'ta radyo tamirciliği yaptı.

Daha sonra Eskişehir Sağlık Müdürlüğünde Muavenet memurluğu yapan üstat, Ağrı Sağlık Müdürlüğünde ayniyat saymanlığı görevinde bulundu. Memurluktan istifa eden üstat, 1956 yılında Ankara Radyo evinde misafir saz sanatçısı olarak çalışmaya başladı. O zaman'ın halk müziğinin ünlü şefi Muzaffer Sarısözen yönetiminde, Halk türküleri korosunda meşhur saz üstatları Emin Aldemir, Sarı Recep, Yaşar Aydar, Yaşar Özdenek ve Bayram Aracı ile çalışmaya başladı.

Üstat'ın Ankara Radyo evinde çalıştığı sürede bestelerini ünlü ses sanatkarı Aliye Akkılıç'a vermek suretiyle sesini Türkiye ye duyurdu. Bu arada ünlü ses sanatkarı Saniye Can da üstat'ın bir eserini seslendirme olanağını buldu. Üstat'ın türkülerini genellikle Muzaffer Sarısözen notalaştırmıştır. Üstat'ın ilk olarak sazla tanışması askerlik yaptığı döneme isabet eder. Orada saza merak saran üstat sazı tam manasıyla kavrar ve bestelerini çoğu askerlik yaptığı döneme isabet eder. Üstat savaş rüzgarlarının estiği dönemlerdeki askerlik dönemini şu mısralarla dile getirir.

Maske, sırt çantası

Matara, tüfek

Yükselen karta olacak bir denk

Ne derman bırakır, ne iyi bir renk

Haydi hep birlikte diyelim

Gel teskere gel

23-24 en güzel yaşlar

Neşe ve saadetler bu yaşta başlar

Nişanlı, sevgili, anne, kardeş

Haydi hep birlikte diyelim

Gel teskere gel

Üstat bu mısralarının arkadaşlarına okuması ile başına dert alır. Bir hafta katıksız hapis cezasına çarptırılır. Bereketli bir babacan bölük komutanının yardımı ile olaydan zorlukla sıyrılır. Üstat'ın her bestesinin bir öyküsü vardır. Üstat'a sorarlar "nerelisin?" üstat yanıt verir "Ağrı'lıyım!", "Orası neresi?" diye tekrar sorarlar. Bunun üzerine "Ağrı dağı buzludur" türkü bestesini okur.

Ağrı dağı buzludur

Etraf çimen sazlıdır

Benim sevgili yarim

Ezelden nazlıdır

Ağrı'nın kara taşı

Eser dumanlı başı

Yarimden merhamet yok

Silinmez gözüm yaşı

Ağrı'nın önü kamış

Elvan elvan uzanmış

Benim muhannet yarim

Eller sözüne kanmış

Loy loy loy loy

Limin limin loy

Üstat'ın bestelerindeki ilham kaynağı yöredir. Üstat aşık olduğu "Aliye" isimli genç kıza ( bu kızın ünlü ses sanatkarı Aliye Kılıç olduğu söylenmektedir.) aşkını anlatmak için bir çok türkü bestelemiştir. Bunlardan biri "Çıktım Saray Köşküne" bestesidir.

Çıktım saray köşküne

Düşmüşüm yar aşkına

İstedim vermediler

Allah Billah aşkına

Yara beni yara beni

Öldürür bu yara beni

Ben bir yar için ağlarım

Götürün yâra beni

Oda senin oda senin

Döşenmiş oda senin

Ne istersin sevgilim

Bir canım var oda senin

Üstat aynı zamanda bir taşlama uzmanıdır. Taşlamaları genellikle dörtlük şeklindedir. Üstat'ın "Esnaf taşlamaları" ünlüdür. Özellikle o devirlerde revaçta olan halk evlerinde kurtuluş günlerinde düzenlenen gecelere üstat bu esnaf taşlamalarıyla renk katardı. Esnaf taşlamalarından birkaç örnek;

Faik çavuş okur ezan

Kazım Özkan verir düzen

Ekrem Şahin evden bezen

Medet hey Allah'ım medet!

Baba Eren köşk peşinde

Bekir Çakan aşk peşinde

Şaban Özkan meşk peşinde

Medet hey Allah'ım medet!

Yardımcılardan Hasan Bey

Yolda gider söye söye

On günde bir kaçar köye

Medet hey Allah'ım medet!

İsmet Öztürk tatlı dilli

Bir sazı var sekiz telli

Telat Öztürk oynar çifte telli

Medet hey Allah'ım medet!

Üstat aynı zamanda destan konusunda hayli hünerlidir. Üstat'ın yazdığı destanlardan biri Belediye destanıdır.

Gittim Belediye ye söyledim derdimi

Birde yazı ile dilekçe verdim

Bütün olayları önüne serdim

Halden bilmeyenlerin haline vay vay!

Sular idaresi çok faal oldu

İçtiğimiz sulara lağımlar doldu

Kana kana içenler şifayı buldu

Hastaneye düşenin haline vay vay!

Gittim mezkur yerde yoktu müdür

Dediler muhasip Kemal beyi gör

Evvela dairemin önünü süpür

Çöpçü olmayanların haline vay vay!

Çok temiz caddeler, sokaklar, yollar

Herkes çukurdan kendini kollar

Doldu hastaneler kırılmış beller

Alçıya girenlerin haline vay vay!

Üstat'ın ilk bestelediği türkü hiç şüphesiz halen tazeliğini günümüzde de koruyan "Ağrı Dağından uçtum" dur. Bu türkünün öyküsü de şöyle; Üstat yolculuk yaparken Sivas'ın Hafik ilçesinde araç arızalanır. Üstat aracın muavininin "yatak sardık" sözünü Hafik te gece kalacakları şeklinde algılar. Daha sonra bir kahvehaneye gider, kahvehanenin duvarında asılı sazları görür. Kahve sahibi üstat'ın sazları incelediğini görünce bir sazı duvardan indirir üstat'a verir. Üstat o anda bestelediği türküyü okur;

Ağrı Dağından uçtum

Çayır çimene düştüm

Ne belalı başım var

Vefasız yare düştüm

Ağrı'nın önü pınar

Hep kuşlar ona konar

Bugün yari görmedim

Yüreğim ona yanar

Ağrı Dağının kurdu

Atım terledi durdu

Karşıdan gelen dilber

Beni yürekten vurdu.

Belli bir döneme kadar yörede söylenen halk türküleri notaya geçirilmemiştir. Yöresel türkülerin derlemesi üstat İsmet Öztürk ile başlar.

Rahat uyu üstat!

Siz daima kalplerde yaşayacaksınız!

Doğubayazıt Halkın Sesi Gazetesinden Barış Beyazıt’ın haberi…